ағаш

ағаш
Ағаш адам. ауыс. Қатып қалған, қайырымсыз, мейірімсіз. Ақ желке сияқты өзінен елі төменге құдайсып өзінен бір саты «жоғарыға алдияр тақсыр» деп бас иіп, жорғақтап, бендесіп тұратын нәрсіз, ой-санасыз, а ғ а ш а д а м ғ а бүгінгі ұзақ ісі естіп-біліп көрмеген сұмдық сияқтанған (Жұлдыз, 1974, 8, 28). Ағаш аяқ. этногр. Аяққа ағаш байлап алып, ойнайтын ойын (Шопан серігі, 235). Ағаш әрлеу. Қажетті бұйым жасау үшін ағашты жоғары сапада өңдеу (тазалау, ажарлау, бояу, өң беру т.б.). А ғ а ш ә р л е у көп еңбек сіңіруді, үлкен тәжірибе мен шеберлікті қажет етеді (Ә.Тәжімұратов, Шебер., 64). Ағаш балға. Басы ағаштан жасалған балға. Балғаның шой балға, шың балға, жез балға, а ғ а ш б а л ғ а, т.б. көптеген түрлері бар (Қаз. этнография., 1, 393). А ғ а ш б а л ғ а н ы ң басы өте қатты ағаштан жасалып, оның ұңғысына ағаш сап енгізіледі (Шаңырақ, 104). Ағаш бесік. ф и л о с. Адамның туғаннан, дүниеге келгеннен кейінгі ғұмыры. Қазақ ұғымында адам ғұмырының өлшемі ретінде «а ғ а ш б е с і к» пен «жер бесіктің» аралығы алынады (Ата салты., 121). Ағаш қазық. Ағаштан жасалған қазық. Қазық ағаштан да, темірден де жасалынады. А ғ а ш қ а з ы қ өзінің қолданылатын орнына қарай бірнеше түрге бөлінеді (Шаңырақ, 104). Ағаш майы. Ағаштан арнайы тәсілмен алынған май. Ұсақталған ағаш жаңқаларын түбі арнайы тесілген қазанға салып, тесіктің астына ыдыс қояды. Маздатып от жағады. Оттың қызуымен ағаштың құрамындағы шайыр балқып, қазан түбіндегі тесік арқылы ыдысқа құйылады (Қаз. этнография., 1, 50). Алынған а ғ а ш м а й ы н малдың қотырын, қойдың көнтек тәрізді тері ауруларына қарсы қолданған (Бұл да).

Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі – Алматы: Мемлекеттік тілді дамыту институты. . 2014.

Поможем написать реферат

Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»